facebook

youtube

Χρήστος Θ. Θανασάς MD, MSc, FEBOT
Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Βλαστοκύτταρα & PRP στις βλάβες των Χόνδρων και των Τενόντων

Τι είναι οι Θεραπείες Αναγεννητικής Ιατρικής;

Οι θεραπείες των Βλαστοκυττάρων και του PRP (Platelet-Rich –Plasma, Πλάσμα Πλούσιο σε Αιμοπετάλια και Αυξητικούς Παράγοντες) είναι οι δύο θεραπείες αυτού που ονομάζεται Αναγεννητική Ιατρική. Ονομάζονται έτσι επειδή οδηγούν σε αναγέννηση των φθαρμένων ιστών. Έχουν τα εξής πλεονεκτήματα:

  1. Φυσιολογικές θεραπείες. Δεν χρησιμοποιούνται φάρμακα
  2. Δεν προκαλούν αλλεργικές αντιδράσεις
  3. Οδηγούν στην αναγέννηση και επιδιόρθωση του ιστού που πάσχει
  4. Περιορίζουν την ανάγκη για χειρουργικές επεμβάσεις
  5. Κατάλληλες για εμμένουσες βλάβες τενόντων και χόνδρων
  6. Γίνονται με τοπική αναισθησία χωρίς ανάγκη εισαγωγής στο νοσοκομείο
  7. Δεν είναι επώδυνες

Που εφαρμόζονται τα Βλαστοκύτταρα και το PRP;

Εφαρμόζονται σε:

  • Χρόνιες - εμμένουσες Τενοντίτιδες του Ώμου, Επικονδυλίτιδα του Αγκώνα, Τενοντίτιδες Γόνατος, Τενοντίτιδα Αχιλλείου
  • Βλάβες Χόνδρων Γόνατος,Ώμου, Ισχίου, Αστραγάλου
  • Αρχόμενη και Μέτρια Οστεοαρθρίτιδα Γόνατος, Ισχίου,Ώμου, Ποδοκνημικής
  • Συμπληρωματικά σε επεμβάσεις αθλητικών κακώσεων (π.χ χιαστός, ώμος)

Πόσες θεραπείες απαιτούνται;

Τα βλαστοκύτταρα εφαρμόζονται μία φορά σε μια επίσκεψη. Το PRP μπορεί να χρειαστεί επανάληψη σε λίγες εβδομάδες αναλόγως της βαρύτητας της πάθησης.

Είναι η θεραπεία πολύπλοκη ή επώδυνη;

Η θεραπεία είναι απλή απαιτεί 20-40 λεπτά, δεν απαιτεί εισαγωγή στο Νοσοκομείο, δεν προκαλεί πόνο διότι γίνεται με τοπική αναισθησία

Τι είναι τα Βλαστοκύτταρα;

Τα βλαστοκύτταρα είναι πολυδύναμα κύτταρα. Μπορούν να πολλαπλασιαστούν και να μετατραπούν σε διάφορους τύπους κυττάρων διορθώνοντας έτσι τραυματισμούς και βλάβες των οστών, μυών, τενόντων και αρθρώσεων. Συναντούμε διαφορετικά είδη βλαστοκυττάρων όπως αυτά στο αναπτυσσόμενο έμβρυο, στο ομφαλικό αίμα των νεογνών αλλά και στους ενήλικες στο λιπώδη ιστό και στο μυελό των οστών. Τα κύτταρα των ενηλίκων ονομάζονται Μεσεγχυματικά πολυδύναμα κύτταρα και μπορεί να εξελιχθούν σε τενόντια, οστικά, μυικά ή τενόντια κύτταρα.

Πώς γίνεται η θεραπεία Βλαστοκυττάρων;

Μπορεί να γίνει με χρήση κυττάρων λιπώδους ιστού ή με λήψη οστικού μυελού.

Βλαστοκύτταρα από το υποδόριο λίπος: H θεραπεία ολοκληρώνεται σε δύο επισκέψεις. Αρχικά υπό τοπική αναισθησία λαμβάνεται με μια μικροεπέμβαση λίπος από το υποδόριο (από το δέρμα). Ακολούθως αποστέλλεται για καλλιέργεια στο εργαστήριο. Σε δύο περίπου εβδομάδες αφού έχει αναπτυχθεί μεγάλος αριθμός βλαστοκυττάρων γίνεται ένεση τους στην περιοχή του σώματος που πάσχει.

Βλαστοκύτταρα οστικού μυελού: Η θεραπεία ολοκληρώνεται σε μία μόνο επίσκεψη στο νοσοκομείο και απαιτεί μόλις γύρω στα 30-40λεπτά. Υπό τοπική αναισθησία λαμβάνεται με μία βελόνα οστικός μυελός (συνήθως από το οπίσθιο μέρος της λεκάνης μας). Αμέσως ο μυελός επεξεργάζεται και συμπυκνώνεται . Ακολούθως τα βλαστοκύτταρα τοποθετούνται με ένεση στη περιοχή που πάσχει (γόνατο, ώμος κλπ) πάλι υπό τοπική αναισθησία. Ο ασθενής μπορεί να φύγει από το νοσοκομείο αμέσως για το σπίτι του. Συνιστάται σχετική ανάπαυση (όχι απόλυτη ακινητοποίηση, απλώς αποφυγή κούρασης) για 1-2 ημέρες . Κατά τη θεραπεία ο ασθενής δεν νιώθει πόνο.

Η βελτίωση είναι σταδιακή κατά τη διάρκεια των επόμενων εβδομάδων.

Τι είναι το PRP;

Τα αιμοπετάλια είναι μία από τις τρεις κατηγορίες κυττάρων του αίματος. Είναι γνωστά για το ρόλο τους στην πήξη του αίματος και την επούλωση βλαβών μετά από τραυματισμούς. Μέσα στα αιμοπετάλια περιέχονται ουσίες που ονομάζονται αυξητικοί παράγοντες (growth factors). Οι αυξητικοί παράγοντες είναι αυτές οι ουσίες του αίματος που ρυθμίζουν προβλήματα των οστών, των τενόντων, των μυών, των συνδέσμων και των χόνδρων των αρθρώσεων. Αρθρώσεων όπως του ώμου, του γόνατος και του ποδιού.

Όταν από το αίμα μας απομονώσουμε και συγκεντρώσουμε τους αυξητικούς παράγοντες τότε δημιουργούμε αυτό που είναι γνωστό ως PRP (Platelet Rich Plasma) που σημαίνει Πλάσμα Πλούσιο σε Αιμοπετάλια. Στο PRP περιέχονται αιμοπετάλια και αυξητικοί παράγοντες σε πολύ μεγάλες ποσότητες.

Πως γίνεται η θεραπεία PRP;

Η διαδικασία της θεραπείας είναι πολύ απλή. Λαμβάνουμε λίγο αίμα από το χέρι του ασθενή όπως σε γίνεται σε μια συνηθισμένη αιμοληψία. Από το αίμα αυτό παίρνουμε, με μια διαδικασία που λέγεται φυγοκέντρηση, το PRP. Κατόπιν με τοπική αναισθησία και τη βοήθεια του υπερηχογράφου κάνουμε ένεση στην περιοχή του σώματος που θέλουμε να θεραπεύσουμε ( γόνατο, ώμος, αγκώνας, πόδι κ.α).

Ο συνολικός χρόνος της θεραπείας είναι 20 λεπτά. Μπορεί να γίνει το ίδιο καλά στο νοσοκομείο αλλά και στο ιατρείο. Μετά τη θεραπεία συνιστούνται 1-2 ημέρες σχετικής ανάπαυσης και τίποτα ειδικό ή περιοριστικό. Η βελτίωση γίνεται φανερή σε λίγες εβδομάδες. Στο 70% των περιπτώσεων μία θεραπεία είναι αρκετή. Αναλόγως της βλάβης όμως μπορεί να απαιτηθεί δεύτερη ή τρίτη ένεση. Επίσης σε κάποιες περιπτώσεις η θεραπεία ολοκληρώνεται με ένα απλό πρόγραμμα κατάλληλων ασκήσεων.

Τι είναι οι τενοντίτιδες;

Οι τένοντες είναι τα ακραία τμήματα των μυών μας. Ο ρόλος τους είναι να κινούν τις αρθρώσεις. Σε καταπονήσεις όπως αθλητισμός , συνθήκες εργασίας, ηλικία, κάποια φάρμακα ή ρευματικές παθήσεις μπορεί να οδηγήσουν σε αλλοίωση της φυσιολογικής δομής ( διόγκωση, πόνος). Αυτό λέγεται τενοντίτιδα και προκαλεί πόνο στις κινήσεις.

Τι είναι ο αρθρικός χόνδρος;

Ο αρθρικός χόνδρος είναι η επικάλυψη των επιφανειών της άρθρωσης. Είναι φυσιολογικά ένα λείο και ανθεκτικό στρώμα. Ο ρόλος του είναι να εξασφαλίζει ομαλή κίνηση της άρθρωσης χωρίς τριβές.

Πως προκαλούνται βλάβες στο χόνδρο;

Ο αρθρικός χόνδρος μπορεί να υποστεί βλάβη λόγω τραυματισμού όπως π.χ σε αθλητικές δραστηριότητες ή κάποιο ατύχημα. Μπορεί επίσης λόγω παρόδου του χρόνου να υποστεί φθορά σε ορισμένους ανθρώπους όπως συμβαίνει στην Οστεοαρθρίτιδα.

Τι προβλήματα προκαλεί η βλάβη του αρθρικού χόνδρου;

Όταν η επιφάνεια της άρθρωσης ( ο αρθρικός χόνδρος) δεν είναι λείος και ομαλός τότε προκαλούνται συμπτώματα και προβλήματα όπως:

  • Αίσθηση και ήχοι τριβής
  • Δυσκολία στη κίνηση. Νοιώθουμε το πόδι ή το χέρι μας μαγκωμένο και δύσκαμπτο.
  • Πόνος. Ήπιος βύθιος πόνος που εντείνεται όμως σε κάποιες κινήσεις
  • Αίσθημα αδυναμίας ή και αστάθειας. Νιώθουμε πως το πόδι μας ή το χέρι μας δεν είναι τόσο δυνατό και κάποιες στιγμές δεν το ελέγχουμε πλήρως

Οι βλάβες των χόνδρων μας αναγκάζουν να περιορίσουμε τις δραστηριότητές μας ( Καθημερινές όπως π.χ δουλειές σπιτιού ή ψώνια - Επαγγελματικές, αναλόγως της φύσης τους - Αθλητικές). Με την πάροδο του χρόνου μπορεί να προκληθεί επέκταση της βλάβης και οστεοαρθρίτιδα.

Τι είναι η Οστεοαρθρίτιδα;

Η οστεοαρθρίτιδα είναι η συνηθέστερη μορφή αρθρίτιδας. Προκαλείται λόγω της εκφύλισης (φθοράς) του αρθρικού χόνδρου. Ο αρθρικός χόνδρος είναι η επικάλυψη των επιφανειών της άρθρωσης. Είναι φυσιολογικά ένα λείο και ανθεκτικό στρώμα. Ο ρόλος του είναι να εξασφαλίζει κίνηση της άρθρωσης χωρίς τριβές. Με τη πάροδο του χρόνου σε αρκετούς ανθρώπους ο χόνδρος φθείρεται. Η ικανότητα του να απορροφά τις καταπονήσεις του μειώνεται. Σταδιακά οι τένοντες και οι σύνδεσμοι της άρθρωσης τεντώνονται και προκαλούν πόνο. Σε προχωρημένες περιπτώσεις ο χόνδρος έχει τέτοια καταστροφή που τα οστά της άρθρωσης έρχονται σε επαφή μεταξύ τους. Έτσι καθώς τα οστά τρίβονται προκαλούν περισσότερο πόνο και δυσκολία στην κίνηση.

Η οστεοαρθρίτιδα εμφανίζεται σε μέση και μεγαλύτερη ηλικία και προσβάλει συνήθως το γόνατο, το ισχίο, τη σπονδυλική στήλη και τα χέρια.

Τι προβλήματα αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα;

Πόνος: Ξεκινά ως ενόχληση που χειροτερεύει με την κούραση (π.χ πόνος στο γόνατο ΌΤΑΝ περπατάμε ή χρησιμοποιούμε σκαλοπάτια). Ο πόνος αυτός κατά περιόδους άλλοτε μειώνεται και άλλοτε γίνεται πιο έντονος. Καθώς ο χρόνος περνά μπορεί να αποκτήσει πιο μόνιμο χαρακτήρα, να εμφανίζεται κατά την ανάπαυση ή και τον ύπνο.

Δυσκαμψία: Το πρωινό ξύπνημα μπορεί να είναι δύσκολο αν πάσχετε από οστεοαρθρίτιδα. Η άρθρωση είναι «μαγκωμένη», δύσκολο να κινηθεί και χρειάζεται λίγο χρόνο για να «ζεσταθεί». Το ίδιο μπορεί να συμβεί στα πρώτα βήματα όταν σηκώνεστε από μία καρέκλα.

Πρήξιμο: Ίσως κατά περιόδους να βλέπετε πως το γόνατο σας είναι πιο διογκωμένο. Συνήθως αυτές οι περίοδοι συνοδεύονται από έξαρση του πόνου.

Ήχους τριβής: Ήχοι σαν «κρικ», «κρακ» ακούγονται συχνά. Τέτοιοι ήχοι μπορεί να υπάρχουν και σε φυσιολογικές αρθρώσεις. Στην οστεοαρθίτιδα ίσως είναι συχνότεροι και πιο έντονοι.

Παραμόρφωση: Ίσως η άρθρωση σας φαίνεται πως έχει στραβώσει (π.χ γόνατο ή δάκτυλα), ειδικά αν η αρθρίτιδα χειροτερεύει.

Δυσκολία στην κίνηση: Το συνολικό αποτέλεσμα είναι πως εμφανίζεται δυσκολία να κάνουμε τις καθημερινές μας εργασίες ( π.χ ψώνια, φροντίδα σπιτιού) ή τις αθλητικές δραστηριότητες που είχαμε. Πολλοί άνθρωποι χρησιμοποιούν παυσίπονα για να ανταπεξέλθουν στις ανάγκες της καθημερινότητας.

Ποια είναι η αντιμετώπιση της οστεοαρθρίτιδας σήμερα;

Η αντιμετώπιση της οστεοαρθρίτιδας δεν είναι εύκολη και απαιτεί συνδυασμό ενεργειών όπως έλεγχος του σωματικού βάρους, μυϊκή ενδυνάμωση και φαρμακευτική αγωγή. Η φαρμακευτική αγωγή αφορά αντιφλεγμονώδη και απλά παυσίπονα, συμπληρώματα όπως η χονδροιτίνη και γλυκοζαμίνη, ενέσεις όπως το υαλουρονικό οξύ και αντιφλεγγμονώδη μακράς δράσης όπως η διασυρείνη. Στις προχωρημένες περιπτώσεις η λύση είναι η αντικατάσταση της άρθρωσης ( Αρθροπλαστική) με βιοσυμβατά μέταλλα.

Στα πλαίσια της αναγεννητικής ιατρικής εφαρμόζονται δύο νέες θεραπείες: Τα Βλαστοκύτταρα και οι Αυξητικοί Παράγοντες του αίματος (PRP).

Ποια οι δυνατότητες αντιμετώπισης των βλαβών του χόνδρου;

Οι βλάβες των χόνδρων αντιμετωπίζονται με αρθροσκοπικές επεμβάσεις. Στην αρθροσκοπική επέμβαση, αναλόγως της έκτασης της βλάβης γίνονται:

  • Μικροκατάγματα. Νεαροποίηση της βλάβης και μικρές οπές στη περιοχή της βλάβης που προκαλεί αναγέννηση του χόνδρου. Είναι κατάλληλη τεχνική για περιορισμένης έκτασης βλάβη.
  • Μεταμόσχευση χονδροκυττάρων. Απαιτεί δύο επεμβάσεις. Μία για λήψη χόνδρινων κυττάρων και μία δεύτερη για την τοποθέτηση τους μετά από καλλιέργεια. Είναι κατάλληλη για εκτεταμένες βλάβες και ανώμαλου σχήματος επιφάνειες.
  • Οστεοχόνδρινα αυτομοσχεύματα. Γίνεται με λήψη τμήματος χόνδρου και οστού από μία περιοχή της άρθρωσης όπου δεν είναι τόσο σημαντική και τοποθέτηση του στην περιοχή της βλάβης. Γίνεται σε μία επέμβαση και είναι η ταχύτερη και αποτελεσματικότερη λύση για μικρές και μεσαίου έκτασης βλάβες.

Τώρα προσφέρεται και η θεραπεία βλαστοκυττάρων που μπορεί να γίνει με ή χωρίς επέμβαση αναλόγως της περίπτωσης.

 

signs